Yaygın Gelişimsel Bozukluklar
Yaygın Gelişimsel Bozukluklar çocukların sosyal dil ince motor kaba motor bilişsel veya davranışsal alanlarda akranlarından geride kalması olarak ifade edilebilir. Bu gelişimsel bozuklukların tam olarak nedenleri bilinmemekle beraber genetik ve yetişme stillerindeki faktörlerin bir araya gelmesi sonucu görülebildiği düşünülmektedir.
- Otizm Spektrum Bozukluğu: Otizm yaşamın erken dönemlerinde başlayan ve sosyal/iletişimsel/gelişimsel/davranışsal alanların gelişiminde gerilik olarak kendini gösteren nöropsikiyatrik bir bozukluktur. Erken dönemde teşhis edilmesi ve eğitim/tedavi planının hazırlanması belirtilerin azalmasında oldukça önemli rol oynamaktadır. Her semptom çocuklar arasında farklılık gösteriyor olsa da en yaygın belirtileri;
- Göz kontağı kurmama
- Basmakalıp tekrarlayan motor hareketler (etrafında dönme el çırpma oyuncakları dizme vb)
- Yoğunluk açısından anormal bir şekilde nesnelere aşırı odaklanma hatta bağlanma
- Bazı ses koku veya dokular gibi duyulara karşı aşırı hassasiyet veya aşırı ilgisizlik
- Sese veya adına tepki vermeme
- Rutinlerine aşırı bağlılık rutinlerin dışına çıkınca rahatsızlanma
- Parlak veya dönen cisimlere ilgi duyma
- Dil gelişiminde yaşıtlarından geride kalma
- Dikkat ve odaklanmada zorlanma
- Taklit yeteneklerinde sınırlılık
- Duygu düzenleme ve sakinleşme becerilerinde zorluk ve bu zorlanmaların başka bir sebeple açıklanmaması şeklinde ifade edilebilmektedir.
- Asperger Sendromu: Bu sendromda otizmin belirtilerinden bir tanesi olan sosyal ilişkilerde zorlanma şiddetli bir şekilde görülürken diğer gelişim basamaklarında otizmde olduğu gibi gerilik olmayabilir. Otizmden farklı olarak Asperger Sendromu olan kişiler zamanında konuşabilir fakat iletişimsel olarak başarılı değillerdir. Bazı becerilerde normalden çok daha üstün beceri sergileyebilirken bazı becerilerde akranlarından geride olabilirler. Bazı çocuklarda el-kol hareketlerini kontrol etme ve motor planlama becerilerinde zorlanmalar görülebilir.
- Atipik Otizm: Diğer ismi "başka türlü tanımlanamayan yaygın gelişimsel bozukluk" olan atipik otizm otizm belirtilerinden bazılarının görülüp bu belirtilerin gereken sayının altında kalması sonucu otizm tanısı alınamaması sebebiyle bu ismi almıştır. Bazı belirtileri ile otizme çok benzemesine rağmen otizm kadar yoğun belirtiler görülmediği için bu tip çocuklar Atipik Otizm tanı grubunda değerlendirilir.
- Rett Sendromu: Bu sendrom yalnızca kız çocuklarında görülebilen bir bozukluktur. Rett sendromunda ilk 5 ay gelişimin genelde normal seyirde ilerlediği görülür. 5 ay sonrasında bebeğin baş gelişiminin durması/yavaşlaması ve bu sebeple bazı belirtilerin görülmesi durumudur. Belirtileri;
- Kafa çapının yaşıtlarından küçük olması
- Kısa boy
- Yürümede zorluk
- Adımlayamama
- Tekrarlayan hareketler(çamaşır yıkar gibi vb)
