Evlilik, sevgi ve bağlılık temelinde yükselen ancak sağlıklı iletişimle sürdürülebilen bir süreçtir. Her çift, zaman zaman anlaşmazlıklar yaşar ve zorluklarla karşılaşır; bu nedenle, ilişkinin sağlam kalabilmesi için iletişim ve duygusal bağlılık büyük önem taşır. Sağlıklı bir evlilik, her iki partnerin de kendini ifade edebildiği, duygu ve düşüncelerini rahatça dile getirebildiği bir ortam gerektirir. Bu noktada, evlilik ve aile danışmanlığı, ilişkideki tıkanmaları çözmek adına önemli bir destek sunar.

· İletişimin Gücü: İyi bir evlilik, her iki tarafın da kendini doğru bir şekilde ifade edebilmesiyle mümkündür. Partnerlerin birbirini anlamaya yönelik çabaları, evlilikteki uyumu ve huzuru artırır. Açık ve dürüst bir iletişim, hem olumlu hem de olumsuz duyguların paylaşılmasını mümkün kılar. Bu durum, yanlış anlaşılmaların önüne geçerek ilişkinin temelini güçlendirir.

· Duygusal Bağlılık: Evlilikte duygusal bağlılık, her iki tarafın da sevildiğini ve değer gördüğünü hissetmesiyle sağlanır. Partnerlerin birbirine duyduğu saygı ve şefkat, duygusal bağı kuvvetlendirir. Bu bağın zayıflaması durumunda, taraflar arasında mesafe oluşabilir ve bu durum uzun vadede ilişkiyi olumsuz etkileyebilir. Bu yüzden duygusal bağlılığı canlı tutmak adına çiftlerin birbirine zaman ayırması ve destekleyici davranışlar sergilemesi önemlidir.

· Sorunların Zamanında Çözülmesi: Konuşulmayan ve biriken sorunlar, evlilikte önemli gerginliklere yol açabilir. Küçük bir sorun bile zamanla büyük bir engel haline gelebilir. Bu nedenle, çiftlerin sorunları büyümeden çözmesi ve rahatsızlıklarını açık bir şekilde dile getirmesi gereklidir. Bu noktada sakin dinlemek ve empati kurmak, partnerlerin birbirini daha iyi anlamasına yardımcı olur.

Evlilik ve aile danışmanlığı, bu tür sorunların üstesinden gelmek ve ilişkide iletişimi güçlendirmek adına profesyonel bir bakış açısı sunar. Özellikle çocuk sahibi olan çiftlerde, aile içindeki rol dağılımı ve ebeveynlik sorumlulukları konusundaki anlaşmazlıklar sıkça görülür. Bu tür durumlarda danışmanlık süreci, tarafların daha yapıcı ve işbirliğine dayalı çözümler bulmasına yardımcı olabilir.

· Danışmanlık Süreci: Evlilikte danışmanlık, çiftlerin arasındaki iletişim engellerini fark etmelerini ve bu engelleri aşarak daha sağlıklı bir ilişki kurmalarını sağlar. Partnerlerin duygusal ihtiyaçlarını ifade etmelerini teşvik eden danışmanlık süreci, ilişkide güven ortamını güçlendirir.

· Ortak Hedefler ve Etkinlikler: Evlilikte karşılıklı bağın güçlendirilmesi, ortak ilgi alanlarının keşfedilmesi ve birlikte geçirilen kaliteli zamanla mümkündür. Çiftlerin birlikte yeni hobiler edinmesi veya ortak hedefler belirlemesi, ilişkideki uyumu artırır. Bu tür aktiviteler, hem bireysel hem de çift olarak gelişimlerini destekleyerek evliliğin canlı kalmasını sağlar.

Evlilikte inişler ve çıkışlar kaçınılmazdır. Ancak önemli olan, bu zorluklarla birlikte başa çıkabilmek ve her iki tarafın da birbirine destek olduğunu hissetmesidir. Sağlıklı bir evlilik, karşılıklı anlayış, empati ve sürekli olarak ilişkiye yatırım yapmayı gerektirir. Evlilik ve aile danışmanlığı, çiftlerin bu süreçte daha güçlü ve mutlu bir birliktelik kurmalarına yardımcı olacak önemli bir araçtır.

Sadakat ve güven, evlilik ve aile ilişkilerinde vazgeçilmez iki unsurdur. Bu iki kavram, bireylerin ilişkide kendilerini güvende ve değerli hissetmeleri için hayati öneme sahiptir. Sadakat, partnerlerin birbirlerine bağlı kalmalarını ve ilişkide dürüst bir tavır sergilemelerini ifade ederken, güven ise karşılıklı saygı ve samimiyetle gelişen bir duygusal bağdır. Ancak, bu unsurlardaki zedelenmeler sadece çiftler arasındaki duygusal bağı değil, aynı zamanda aile içi dinamikleri de olumsuz etkileyebilir.

· Aldatma ve duygusal uzaklaşma: İhanet ister fiziksel ister duygusal olsun, ilişkinin temel taşlarını sarsar. Sadakatsizlik, çiftler arasında güven kaybına yol açarak duygusal kopmalara neden olur.

· İletişim eksikliği: Partnerlerin birbirleriyle sağlıklı bir iletişim kuramaması, duygusal uzaklaşmaya yol açarak sadakat ve bağlılığı zayıflatır.

· İş-yaşam dengesi sorunları: İş stresi, yorgunluk veya zaman yetersizliği gibi faktörler, çiftlerin birbirine olan ilgisini azaltarak sadakat sorunlarına yol açabilir (Möller & Voss, 2021).

Güven eksikliğinin kökenleri genellikle bireyin geçmiş deneyimlerine ve bağlanma biçimlerine dayanır. Önceki ilişkilerde yaşanan olumsuzluklar veya çocukluk döneminde güven sorunu yaşayan bireyler, mevcut ilişkilerinde de güvensiz davranışlar sergileyebilir.

· Ebeveyn örüntüleri: Çocuklukta güvensiz bir ortamda büyümek, bireyin yetişkinlikte de güven sorunları yaşamasına neden olabilir.

· Teknoloji ve sosyal medya etkisi: Sosyal medya platformlarında gizli iletişimler ve şeffaf olmayan davranışlar, çiftlerin güven duygusunu zedeleyebilir (Feeney & Fitzgerald, 2019).

Aile danışmanlığı, sadakat ve güven sorunlarının ele alınmasında çiftlere bilimsel çözümler sunar. Bu süreçte, iletişim becerilerinin geliştirilmesi önemli bir adımdır.

· Açık ve dürüst iletişim: Çiftlerin duygularını açıkça ifade etmeleri hem sadakat hem de güven inşasında kritik rol oynar.

· Güven artırıcı aktiviteler: Geçmişte yaşanan güven problemlerini ele almak için güven inşası üzerine odaklanan çalışmalar yapılır.

· Bağlanma temelli terapiler: Çiftlerin sağlıklı bir bağ geliştirmeleri için terapi yöntemleri uygulanır (Johnson, 2019).

Bu çalışmalar, sadece çiftlerin ilişkisini onarmakla kalmaz, aynı zamanda aile içinde büyüyen çocukların duygusal gelişimine de olumlu etkiler yapar. Aile danışmanlığı sürecinde edinilen yeni beceriler, hem ilişkinin sağlıklı bir şekilde devamını sağlar hem de gelecekte ortaya çıkabilecek olası sorunların önüne geçer. Sadakat ve güvenin yeniden tesis edilmesi, bireylerin duygusal iyilik hallerini artırarak hem bireysel hem de aile içi huzura katkı sunar.

Kaynakça

· Feeney, J. A., & Fitzgerald, J. (2019). Attachment, communication, and relationship quality: Implications for couples therapy. Journal of Family Psychology, 33(3), 313-323. https://doi.org/10.1037/fam0000514

· Johnson, S. M. (2019). The Practice of Emotionally Focused Couple Therapy: Creating Connection. New York: Routledge.

· Möller, A. T., & Voss, S. C. (2021). Trust and commitment in marital relationships: A review of theoretical perspectives. Journal of Marriage and Family Therapy, 47(2), 251-267. https://doi.org/10.1111/jmft.12542

Teknoloji, yaşamımızın her alanına olduğu gibi ilişkilerimize ve cinselliğe de dokunmuş durumda. Hem yeni tanışma ve iletişim kurma yolları sunan dijital çağ, hem de ilişkilerin doğasını ve cinselliği şekillendiriyor. Bu yazıda, teknolojinin cinselliğe etkilerini ve dijital dünyanın ilişkilerde nasıl bir rol oynadığını ele alacağız.

Teknolojinin sunduğu en büyük kolaylıklardan biri, çevrimiçi iletişim sayesinde sürekli bir bağlantı hissi sağlaması. Çiftler, gün boyu mesajlaşarak veya görüntülü görüşme yaparak birbirlerine yakın olabilirler. Ancak bu sürekli bağlılık, bazen ilişki içinde gerçek bir yakınlığın azalmasına yol açabilir. Özellikle sosyal medya üzerinden sağlanan "her an iletişimde olma" hali, çiftlerin yüz yüze geçirdiği zamanı etkileyebilir ve ilişkide gerçek bir yakınlık yaratmayı zorlaştırabilir.

Sosyal medya, insanların hayatlarını paylaşmaları için bir alan sunuyor, ancak aynı zamanda ilişkilerde kıskançlık ve güvensizlik duygularını da tetikleyebiliyor. Partnerlerin sosyal medya aktivitelerini sürekli takip etmek, yorumlara veya beğenilere fazla anlam yüklemek, çiftler arasında sorunlara neden olabilir. Özellikle çiftler arasında güveni zedeleyen bu durum, cinselliği ve yakınlığı etkileyebilir. Bu nedenle sosyal medya kullanımı konusunda sınırlar belirlemek, sağlıklı bir ilişkinin sürdürülmesi açısından önemlidir.

Dijital çağ, çevrimiçi flört uygulamalarıyla yeni insanlarla tanışmayı kolaylaştırdı. Bu uygulamalar, hem kısa süreli ilişkiler hem de uzun vadeli partnerler arayanlar için çeşitli seçenekler sunuyor. Ancak aynı zamanda bu uygulamalar, bazı kişilerde "her an yeni bir seçenek var" hissi yaratarak, ilişki sürdürülebilirliğini zorlaştırabilir. Bu, bazı bireylerde bağlılık korkusu veya daha iyisini bulma arzusunu tetikleyebilir ve mevcut ilişkiler üzerinde olumsuz bir etkiye yol açabilir.

İnternetin gelişimiyle birlikte cinsel içeriklere ulaşmak daha kolay hale geldi ve bu, bireylerin cinselliğe bakış açılarını önemli ölçüde etkiledi. Özellikle genç bireyler, bu içeriklerden etkilenerek cinselliği gerçekdışı beklentilerle değerlendirebilirler. Bu içerikler, partner beklentilerini değiştirebilir, cinsel performans kaygısına yol açabilir veya doğal bir cinsel yaşamdan uzaklaştırabilir. Cinsel içerikli videoları bilinçli bir şekilde tüketmek ve gerçek cinsellikten ayırt edebilmek, sağlıklı bir cinsel hayat için önemlidir.

Gelişen sanal gerçeklik ve yapay zeka teknolojileri, cinsel deneyimlere yeni bir boyut kazandırıyor. VR teknolojisiyle geliştirilen sanal cinsel deneyimler, kullanıcıların farklı deneyimler yaşamasına olanak tanıyor. Yapay zeka ile sohbet eden veya duygusal bağ kurabilen robotik teknolojiler ise insanlara yeni bir tür ilişki sunuyor. Bu gelişmeler, özellikle yalnızlık çeken bireyler için bir rahatlama sağlayabilirken, ilişkilerde duygusal bağın yerini teknolojik bağların alabileceği kaygısını da beraberinde getiriyor.

Teknoloji, çiftlerin birbirleriyle olan cinsel deneyimlerini paylaşmalarını kolaylaştırırken, gizlilik ve güvenlik konusunda dikkat edilmesi gereken yeni riskleri de ortaya çıkarıyor. Özellikle "sexting" (cinsel içerikli mesajlaşma) gibi durumlarda, özel bilgilerin ve görsellerin paylaşımı büyük bir risk oluşturabilir. Bilinçsizce paylaşılan bu içerikler, ilişkiler sona erdiğinde veya güvenli olmayan platformlarda paylaşıldığında kişisel alan ihlallerine neden olabilir. Bu yüzden, dijital platformlarda özel bilgilerin paylaşımı konusunda güvenilirliğe dikkat etmek ve gizlilik sınırlarına özen göstermek önemlidir.

Teknoloji, cinsellik ve ilişkiler üzerinde hem pozitif hem de negatif etkiler yaratma potansiyeline sahip. Çiftler, teknolojiyi daha fazla bağlantı kurma aracı olarak kullanırken, aynı zamanda sınırlar koyarak sağlıklı bir ilişki sürdürebilirler. Sosyal medya, çevrimiçi platformlar ve dijital araçlar dikkatli ve bilinçli kullanıldığında, ilişkiyi destekleyici bir rol oynayabilir. Bununla birlikte, bireylerin dijital dünyada kendi sınırlarını belirlemeleri ve özel alanlarını korumaları sağlıklı bir ilişkinin devamı için oldukça önemlidir.

Teknolojinin ilişkiler üzerindeki rolünü anlamak, dijital çağda romantik ve cinsel ilişkilerin sürdürülebilir olmasına yardımcı olacaktır. Bu sayede, teknolojiye kendimizi kaptırmadan, onun sunduğu fırsatları bilinçli bir şekilde değerlendirerek, sağlıklı ilişkiler ve mutlu bir cinsel yaşam sürdürebiliriz.

Cinsellik, toplumda her zaman üzerinde çok konuşulan ama aynı zamanda yanlış anlaşılmalara ve önyargılara en çok maruz kalan konulardan biri. Hem erkeklerin hem de kadınların cinselliği hakkında toplumda birçok kalıp yargı bulunuyor ve bunlar, bireylerin sağlıklı bir cinsel hayat sürmelerini etkileyebiliyor. Bu yazıda, erkek ve kadın cinselliğiyle ilgili en yaygın yanlış bilinenleri ve bu yanlışların altında yatan gerçekleri ele alacağız.

Gerçek: Toplumda yaygın bir inanış, erkeklerin her zaman cinselliğe hazır ve istekli olduğudur. Oysa erkekler de dönem dönem cinsel isteksizlik yaşayabilirler. Stres, iş hayatındaki zorluklar, psikolojik sorunlar veya sağlık problemleri gibi faktörler, erkeklerin cinsel isteğini etkileyebilir. Cinsellik konusunda erkeklere yüklenen bu beklenti, performans kaygısına ve özgüven sorunlarına yol açabilir.

Gerçek: Kadınların cinsellikten daha az zevk aldığı veya cinselliğe daha az ihtiyaç duyduğu yönündeki algı tamamen yanlıştır. Kadınların cinsellikten aldıkları zevk, cinsel arzuları ve ihtiyaçları en az erkeklerinki kadar önemlidir. Ancak kültürel ve toplumsal baskılar, kadınların cinsel isteklerini ifade etmelerini zorlaştırabilir.

Gerçek: Cinselliğe dair bir diğer yanlış inanış ise erkeklerin doğal olarak yüksek libidoya sahip olduğu düşüncesidir. Erkeklerin libidosu bireysel olarak farklılık gösterebilir ve bu durum yaş, sağlık durumu, ilişki dinamikleri gibi birçok faktöre bağlı olarak değişebilir. Erkeklerde düşük libido, normal bir durum olarak kabul edilmeli ve utanılacak bir şey olarak görülmemelidir.

Gerçek: Cinselliğin yalnızca penetrasyonla sınırlı olduğuna dair yanlış bir inanış vardır. Hem erkek hem de kadın cinselliğinde fiziksel dokunuşlar, duygusal bağlantı, ön sevişme ve karşılıklı hoşlanma, sağlıklı bir cinsel deneyimin önemli parçalarıdır. Penetrasyon dışında yakınlık ve samimiyeti artıran birçok farklı cinsel aktivite vardır ve cinselliği tek bir kalıba sığdırmak bireyleri kısıtlayabilir.

Gerçek: Kadınların orgazma ulaşmasının zor olduğu düşüncesi, yeterli bilgi eksikliğinden kaynaklanabilir. Çoğu kadın, doğru bir uyarılma ve kendini rahat hissetme ile orgazma ulaşabilir. Kadınların cinsel hazza ulaşabilmeleri için uygun ortam, doğru partner iletişimi ve fiziksel uyarı büyük rol oynar.

Gerçek: Erkeklerin cinsel ilişkilerinde duygusal bağa ihtiyaç duymadıkları inancı, yanlış bir genellemedir. Birçok erkek, cinselliği sadece fiziksel bir eylem olarak değil, aynı zamanda duygusal bir bağ olarak da görmektedir. İlişki içinde güven, sevgi ve bağlılık, erkeklerin de cinselliğe olan ilgisini ve motivasyonunu artırabilir.

Gerçek: Yaşla birlikte cinsel değişimlerin yaşandığı doğru olsa da, hem erkeklerin hem de kadınların cinsel performansları sadece yaşa bağlı değildir. Sağlıklı yaşam tarzı, stres yönetimi ve ilişki dinamikleri, cinsel sağlık ve performans üzerinde önemli bir etkiye sahiptir. Yaş ilerledikçe cinsel tatminin azalacağına dair önyargılar, kişilerin yaş aldıkça cinselliğe dair motivasyonlarını düşürebilir.

Cinsellik hakkında toplumda var olan yanlış inanışlar, sağlıklı bir cinsel yaşamı ve ilişkileri olumsuz etkileyebilir. Erkek ve kadın cinselliğine dair önyargıları sorgulamak, doğru bilgiler edinmek ve bu bilgileri paylaşmak, bireylerin hem kendileriyle hem de partnerleriyle daha sağlıklı ilişkiler kurmalarını sağlar. Cinsellik konusunda açık ve sağlıklı bir iletişim kurmak, cinselliği olduğu gibi kabullenmek, bireylerin mutluluğunu ve yaşam kalitesini artırır.

Kişilik bozuklukları, kişinin düşünce, duygu ve davranış kalıplarını uzun vadeli ve derin bir şekilde etkiler. Bu bozukluklar yalnızca bireyin kendisi için değil, aynı zamanda çevresiyle olan ilişkilerinde de belirgin bir etkiye sahiptir. Özellikle yakın ilişkilerde -romantik partner, aile üyeleri veya yakın arkadaşlar gibi- kişilik bozukluklarının etkileri daha yoğun hissedilebilir. Bu yazıda, kişilik bozukluklarının ilişkileri nasıl etkilediğini inceleyerek daha sağlıklı ilişkiler kurmak için neler yapılabileceğine dair fikirler sunacağız.

Narsisistik kişilik bozukluğu olan bireyler, kendilerini üstün ve önemli görmeye meyillidir. Genellikle empati eksikliği yaşarlar ve diğer insanların duygularını anlamakta zorlanabilirler. Bu durum, yakın ilişkilerde sorunlara yol açabilir. 

- Kendilerini sürekli övmeleri veya dikkat çekmeye çalışmaları partnerleri rahatsız edebilir.

- Eleştiriye aşırı hassasiyet gösterip, kendilerine yönelik en küçük eleştiriyi bile kişisel saldırı olarak algılayabilirler.

- İlişkilerde denge kurmak zor olabilir, çünkü NKB’li kişiler ilişkideki fedakarlıkları ve destekleri karşılıklı olarak görmekte zorlanabilir.

- Partneri ile empati geliştirmesi için küçük adımlarla pratik yapabilir, duygular hakkında konuşmaları teşvik edilebilir.

- Terapötik destek, narsisistik eğilimlerin farkına varmalarına ve ilişkilerdeki etkilerini anlamalarına yardımcı olabilir.

Borderline kişilik bozukluğu olan kişiler yoğun duygusal dalgalanmalar yaşar ve ilişkilerde ayrılık korkusunu derinlemesine hissederler. Bu korku, onları zaman zaman öfke, manipülasyon veya aşırı bağlılık gibi davranışlara itebilir.

- Terk edilme korkusu nedeniyle, partnerine karşı aşırı bağlılık gösterebilir ve ilişkiyi kontrol etme eğiliminde olabilirler.

- Duygusal dalgalanmalar, sürekli iniş-çıkışlarla dolu bir ilişki deneyimi yaratabilir.

- Kimi zaman partnerlerini “iyi” ve “kötü” olarak ayrıştırma eğiliminde olabilirler, bu da ilişkiyi yıpratabilir.

- Duygusal farkındalık geliştirme ve anı yaşama (mindfulness) egzersizleri, kişinin duygusal dalgalanmalarını yönetmesine yardımcı olabilir.

- Partner desteği ve sınırlar belirleme üzerine yapılan konuşmalar, daha dengeli bir ilişki kurulmasını sağlayabilir.

Antisosyal kişilik bozukluğu olan bireyler, diğer insanların haklarını gözetmekte zorlanır ve sıklıkla empati eksikliği yaşarlar. Bu bozukluğa sahip kişiler, kuralları ihlal etme, yalan söyleme ve suistimal etme gibi davranışlar sergileyebilir.

- Partnerinin ihtiyaçlarını önemsememe veya ilişkide manipülatif davranışlar sergileme eğiliminde olabilirler.

- Sıklıkla dürtüsel davranışlar sergileyebilir ve partnerlerini riske atabilirler.

- Duygusal bağ kurmakta zorlanabilirler, bu da uzun vadeli bir ilişkinin sağlıklı ilerlemesini engelleyebilir.

- ASPB’li kişiler için sınırların net bir şekilde belirlenmesi önemlidir. Partner, kendini koruma adına bazı sınırları sıkı şekilde koymalıdır.

- Terapötik destek almak, özellikle ASPB eğilimlerinin ilişkilere zarar verme potansiyelini azaltabilir.

Bağımlı kişilik bozukluğuna sahip bireyler, karar verme süreçlerinde zorluk yaşar ve sıklıkla partnerlerine aşırı derecede bağımlı hale gelirler. Bu, ilişkiyi dengeleyici bir ortaklık yerine bir bağımlılık ilişkisine dönüştürebilir.

- Kendi kararlarını almakta zorlanabilirler ve sürekli partnerlerine danışarak bir bağımlılık ilişkisi geliştirebilirler.

- Kendi ihtiyaç ve isteklerini geri plana atarak, partnerlerinin ihtiyaçlarını merkeze koyabilirler.

- Terk edilme korkusuyla partnerlerinin isteklerine aykırı olan durumlara bile uyum sağlayabilirler.

- Kendi özgüvenlerini artıracak aktivitelerde bulunmak ve bireysel sınırlarını keşfetmek bağımlı bireyler için faydalı olabilir.

- Terapide, sağlıklı sınırlar belirleme ve bireysel kararlar alabilme üzerine çalışılabilir.

Kişilik bozuklukları, ilişkileri zorlaştırsa da tedavi ve destekle daha sağlıklı ilişki dinamikleri kurmak mümkündür. Partner desteği, psikoterapi ve kişisel farkındalık geliştirme yoluyla, kişilik bozukluğu olan bireyler ve partnerleri, daha tatmin edici ve dengeli ilişkiler kurabilir. Kişilik bozuklukları olan bireyler, profesyonel destek aldıklarında, hem kendilerini hem de ilişkilerini daha iyi yönetebilirler. 

İlişkiler birbirinden farklılık gösterse de bir ilişki içindeki problemler genel olarak aynı konular etrafında toplanır. John Gottman bu durumu şu cümlesiyle özetlemiştir: "Birini eş olarak seçtiğimizde önümüzdeki 50 yıl boyunca ilişkide ne tür sorunlar yaşayacağımızı da seçmiş oluyoruz. Peki bu tehlikeli bir durum mu ? Hayır. Çünkü sorunlar sabitse çözümün öngörülebilirliği artıyor." Tam da bu noktada yani ilişkilerdeki kronik problemlerde Stan Tatkin in Biz Böyle Yapıyoruz kitabında yer alan Öngör - Planla -Telafi Et metodu imdadımıza yetişiyor.

Ahmet ve Ayşe nin genel olarak tartışma yaşadıkları bir konu var. O da Ahmet in ailesine her gidildiğnde Ayşe nin Ahmet in onunla ilgilenmediğini düşünüp kendisini yalnız hissetmesi.

Ahmet in bunu asla hatırlamayacak olması. Ahmet otomatik olarak ne yapıyorsa Ayşe de otomatik olarak onu yapacak. O zaman doğrusu nasıl ona bakalım:

(Ahmet ve Ayşe; Ahmet in ailesinin evinin önünde park etmişken olacakları öngörüp plan yapar.)

• Ayşe: Senin ailene düşkün olduğunu biliyorum; bence bunda sorun yok ama biraz benimle kalmanı, elimi tutmanı istiyorum. Sadece göz teması kurarak dahi olsa iletişimde kalalım olur mu ?
• Ahmet: Tabii ki memnuniyetle.
• Ayşe: Teşekkür ederim. Ayrıca ne zaman kalkacağımızı da kararlaştıralım. Kararlaştırdığımız saatten sonra kalmak istiyorsan kalırız ama gerçekten gitmek istiyorsam buna saygı duymanı istiyorum. Ben yanına gelir ailene farkettirmeden söylerim bunu. Tamam mı?
• Ahmet: 22.00 diyelim o halde zaten yarın erken uyanmam lazım.

(ÖPT uygulandıktan sonra ne oluyor? Hem aile ziyareti ikisi içinde iyi geçiyor hem de eve dönünce yada ertesi gün kavga etmiyorlar. İşi anında hallettikleri için geçmişe dönüp kızacak bir şey bulamıyorlar. Peki telafi kısmı nasıl? Ahmet Ayşe ile onun umduğu kadar ilgilenmiyor. Ayşe den önce bunu dile getiriyor.)

• Ahmet: Ailemin yanındayken seninle yeterince göz teması kuramadığımın farkındayım. Gerçekten üzgünüm. Alışık olmadığım için böyle oldu sanırım.
• Ayşe: Teşekkür ederim. Bunu söylemen benim için çok anlamlı.

John Gottman (1999), uzun yıllar süren gözlemler sonucunda ilişkilerin bitme evresine gelmesinin en temel sebebi olarak bu dört temel davranış biçimini öne sürmektedir. Bu davranış biçimleri ismini İncil’de adı geçen ve kıyamet öncesi ortaya çıkacağına inanılan Mahşerin 4 Atlısından almaktadır. Mahşerin dört atlısı olarak bilinen bu davranışlar; eleştiri, savunmacılık, duvar örme ve aşağılama şeklinde ifade edilmektedir. Gottman çiftlerin iletişimde bu dört davranışı kullanmasının ilişkiyi sona erdirecek boyuta getirebileceğini belirtmektedir.

Genellikle partnerinin kişiliğine atfedilen bir kusurluluk veya suçlama halidir. Partner için yapıcı olduğu düşünülen fakat aslında eleştiri kategorisine giren sürekli hata bulma onu ve davranışlarını yargılama şeklinde görülen davranış biçimidir. Örneğin; “Sen zaten anlamıyorsun ki.” , ” Senin algın bozuk.” Yapsan şaşardım zaten” , “Sen hep düşüncesiz hareket ediyorsun”.

Suçlayıcı ifadeler ve “sen” dili kullanmak yerine duygu ve düşüncelerini paylaşmayı tercih etmek ve “ben” dilini tercih etmek. Karşı tarafın karakterini tanımlamak yerine yapılan davranışın kendimizde yarattığı etkileri tanımlayan kelimelerle ifade etmek. Örneğin; “Bu harcamayı yaparken fikrimi almaman beni çok değersiz hissettirdi”.

Saldırıyı savuşturma amacıyla suçu partnere yükleyen ve suçu partnere yönlendirip masum/kurban tarafı oynayan davranış biçimidir. Partneri dinlemeden sürekli kendini savunmayı temel alır. Dolayısıyla böyle bir davranış biçimi partnerin kendisini anlaşılmamış hissetmesi ile sonuçlanacak ve ilişki dinamiğine zarar verecektir. Örneğin; “Senin yüzünden böyle oldu” , “Sen faturayı zamanında göndermediğin için ödemeyi yapamadım.” , “Bu senin hatan.” .

Problemin bizden kaynaklı olmadığı durumlar olmuş olsa bile en azından küçük bir kısmında sorumluluğu üstüne almayı içeren davranış biçimidir. Soruna katkı sağlayan yanımızı fark edip dile getirmek bu süreçte oldukça onarıcı olacaktır. Örneğin; “Haklısın sana haber vermeyi unutmuş olmam benim hatamdı.” .

Etkileşimden fiziksel ve duygusal olarak ayrılmayı uzaklaşmayı ele alan davranış biçimdir. Partnerlerden birinin kendini ifade ederken bir diğerinin onunla ilgilenmiyor gibi davranması ve duygusal olarak ilgisini ondan uzaklaştırdığı mesajını vermesidir. Bu davranış biçimi çiftlerin uzun süre aynı evde birbirleriyle küs kalmasına yol açabilmekte ve problemin çözülme süresini uzatmaktadır.  Örneğin; partnerlerden birinin bir diğer konuşurken göz temasını kesmesi veya başka bir şey ile ilgilenmesi duvar örme olarak sınıflandırılmaktadır.

Çatışma anında dikkatin dağıldığının fark edilmesiyle partnerinden biraz izin isteyip sakinleşmek için alana ihtiyacı olduğunu ifade etmek ve yatıştıktan sonra iletişime geçmek duvar örmek yerine yapılabilecek sağlıklı bir alternatiftir.

Partnere üstünlük kurmak, incitmek, küçümsemek, hakaret etmek ve yaralamak amaçlı ifadeler kullanmayı kapsayan davranış biçimidir. Çoğu zaman ilişkiyi sonlandırıcı noktaya getiren tutumlardan biridir.

Partnerin özelliklerini tarif etmeyi değil kendi ihtiyaçlarını ifade etmeyi tercih etmek, aşağılama yerine kullanılan alternatif iletişim yoludur. İlişki dinamiklerinin zedelenmemesi açısından partnerin kusurlarını ifade etmek yerine iyi olduğu alanları pekiştiren, takdir eden ve onda beğendiğiniz özellikleri paylaşan ifade yöntemidir.

Günümüzde yakınlık insan yaşamının temel gereksiniminden biri olarak kabul edilmekte ve nitelikli yakın ilişkilere sahip olmanın bireylerin sosyal gelişimleri kişilik gelişimleri ruhsal ve fiziksel sağlıkları için son derece önemli olduğu bilinmektedir. Romantik ilişkilerde yakınlğı geliştirmek emek ve sabır ister. Yakınlık nasıl geliştirilir ve gücünü nereden alır bilirsek ilişkiye dair adımlarımızı daha güvenle atabiliriz.

*Daha detaylı bilgis için "İlişkilerde Sağlıklı İletişim: Mahşerin 4 Atlısı" yazımıza da göz atabilirsiniz.

Sınır çizmek, çoğu insana kolay bir eylem gibi gelmese de aslında ilişkilere yönelik beklentilerimizi düzenlememize, karşımızdakinin bize nasıl davranacağınız belirlememize yardımcı olan destekleyici faktörlerdir. Örneğin; daha önce hiç gitmek istemediğiniz davetlere sırf arkadaşlarınız kırılmasın diye gitmeyi kabul ettiniz mi? veya bir arkadaşınız sizden borç para istedi ve sizin de o ay durumunuz yeterli değilken vermeyi reddetmekte zorlandığınız için para gönderdiniz mi? Bu gibi durumlarda sağlıklı kişisel alanlar çizilemediği için ilişkilerde çatışmalar olması muhtemeldir çünkü sınırlar sizi uygunsuz ve kabul edilemez şeylerden koruma görevine sahiptir.

İletişim içinde iken sizi yorgun, sinirli veya huzursuz hissettiren şeyler yaşıyorsunuz hisleriniz size sınırınızın aşıldığını söylüyor olabilir.

İlişkilerde manipülasyon son dönemlerde birçok ilişkide karşılaşılan problemlerden biridir. Kişilerin birbirleri ile sağlıklı iletişim araçlarını kullanamadığı yerde bilinçli ya da bilinçsizce tercih ettiği yöntemlerden birinin manipülasyon olduğu bilinmektedir. Manipülasyon bir kişinin kendi düşünce davranış ve istekleri doğrultusunda karşısındakini etkileme, değiştirme niyeti taşıyan davranışlar olarak isimlendirilir. İlişki içerisinde kişilerden herhangi birinin bir diğerine bilinçli veya değil zarar verici eylemleri istismar veya şiddet unsuru olarak ifade edildiği gibi manipülasyon da ilişkilerdeki olumsuz durumlardan biridir.

Manipülasyonu uygulayan kişi, karşısındaki kişinin de kendisinin istekleri doğrultusunda davranış göstermesi beklentisi içerisindeyken karşısındaki kişide istenilen etki ortaya çıkana kadar devam etmektedir. Bu doğrultuda yaptığı manipülatif davranışlar aşağıdaki gibidir;

Manipülasyona maruz kalan kişinin baş etmek için yaptığı işlevsel olmayan davranışlar ise;

Araştırmaların birçoğu gösteriyor ki ilişkilerde duygusal manipülasyona maruz kalmanın ruhsal bozulmaya sebep olabileceği kişinin benlik saygısının azalmasına yol açabildiği ve kişilik gelişimini negatif yönde etkilediği bilinmektedir. Bu hususta manipülatif partner ile baş etmenin oldukça kıymetli olduğu görülmektedir. Dolayısıyla sağlıklı insan; ilişkileri geliştirme, kendi sınırlarını keşfetme ve ilişkilerindeki problemler karşısında ihtiyaçlarını ifade etme becerisini geliştirmek adına psikolojik danışmanlık sürecinin işlevsel baş etme yollarından biri olduğu ifade edilebilir.

Manipülasyon, bir kişinin kendi düşünce, davranış ve istekleri doğrultusunda karşısındaki kişinin düşünce, davranış ve isteklerini değiştirmeye çalışmak şeklinde tanımlanmaktadır. Bu gibi bir durum ile iş yaşamında romantik ilişkilerimizde aile ilişkilerimizde ve toplumsal ilişkilerde rastlamak mümkündür.

Manipülasyon türleri kendi içinde 5 farklı şekilde görülebilir. Bunlar duygusal manipülasyon, sözlü manipülasyon, davranışsal manipülasyon, bilgi manipülasyonu ve sosyal manipülasyon şeklinde sınıflandırılmaktadır. Bu çeşitler arasından en yaygın görülenlerden biri olan duygusal manipülasyon bilinçli bir şekilde yapılan aldatmaca ile kişilerin algısını, duygu, düşünce ve davranışlarını değiştirmeyi amaçlamak şeklinde tanımlanabilir. Bu manipülasyon tekniği karşısındaki kişi etkilenene kadar devam edecek ve kişi etkilenince de bir süre sonra kişinin gerçeklik algısını değiştirerek psikolojik baskı altında hissettirecektir. Bu da manipülasyona maruz kalan kişinin ruhsal bozulmalar yaşamasına korku ve tehdit hissetmesine çaresizlik yaşamasına ve benlik saygısının azalmasına yol açabilmektedir. Bu etkiler aşırıya kaçtığı taktirde duygusal manipülasyona maruz kalan kişinin hayatında travmatik süreçler yaratabilmektedir. Bu etkilerden korunmak adına duygusal manipülasyonu tanımak oldukça önemlidir. Peki nelerdir bu manipülasyon davranışları?

Eğer yukarıda bahsedilen manipülatif davranışlar ile sıklıkla karşılaşıyorsanız, kendi davranışlarınızdan şüpheye düşmeye başladıysanız, içgüdüleriniz size bir sıkıntı olduğunu söylüyorsa, yoğun suçluluk hisleri yaşıyorsanız, kişiliğiniz ile ilgili algınız bulanıklaşıyor ve akıl sağlığınızı sorgulamaya başlıyorsanız manipülatif bir ilişki yaşıyor olabilirsiniz.

İlişkide duygusal manipülasyona maruz kaldığınızı düşündüğünüz yerde kendinize “Bu ilişkide nasıl hissediyorum? Onun yanından ayrıldığımda nasıl hissediyorum. Bu yaşananların ne kadar benim davranışlarım ile ne kadar onun davranışları ile bağlantılı olabilir? Suçluluk ve kendinden şüphe duygularını sıklıkla hissediyor muyum? Kendimi sürekli hata yapmaktan korkarken buluyor muyum?” sorularını sorabilirsiniz. Bu soruların sonucunda gerçekten manipülatif bir partner, patron veya arkadaş ile ilişkide olduğunuzu fark ediyorsanız ilişkilerde sınırlarımızı sorumak kendimizi korumak adına oldukça önemlidir.

İlişkilerde sınırlarımı nasıl koruyabilirim diye düşünüyorsanız bu konu ile ilgili sitemizdeki “İlişkilerde Sağlıklı Sınırlar” isimli yazımızı da okumanızı öneririz.

Keyifli okumalar.

Kişilerin ilişki içinde kendi cephelerinde yaşadıkları sorunları bir çift olarak konuşabilmeleri, tartışabilmeleri ve anlaşamadıkları konusunda bile anlaşabilmeleri aslında o evliliğin hala yaşadığının ve nabzının hala vurduğunun göstergesidir. Bünyede can vardır sadece belirli konularda bünye hassaslaşmış ve düğüm olmuştur.

Eğer çift olarak tedaviye geliniyorsa bu iyi bir temelin varolduğunu göstermektedir. Belki bu temelin üstüne bina yanlış çıkılmıştır. Belirli tuğlaların hatta duvarların yerlerinin değişmesi gerekiyordur. İşte evlilik terapisti, kişilerle beraber her tuğlanın yerini tek tek tartışır ve aslında evliliğin asıl su alan yerini kişilere çoğunlukla sürpriz bir şekilde fark ettirir.

Mit kaynağı kanıtlanabilir olmayan fakat doğayı adetleri ya da  alışkanlıkları açıklayan geleneksel bir düşünce olarak yayılan populer bir masaldır. Terapi sürecine giren miti temelsiz düşünceleri sürdürdüğü ya da çift üyelerini ve bizi gerçek konulardan uzaklaştırdığı için eleştiririz.

Çiftler yaşamlarını ve ilişkilerini daha işlevsel hale getirmek için terapi desteği alırlar. Eğer başlangıç varsayımları hatalı düşüncelere dayalıysa kaçınılmaz olarak birlikte çalışma ve başetme yetenekleri ile çatışan kötü durumlarla karşılaşırlar.

 

Zihinleri karşılıklı hata bulma ve evliliklerindeki hoşnutsuzluktan en fazla sorumlu olan  tarafı araştırma ile meşgul olan çiftler terapistleri yargıç olarak görürler. Halbuki bu mitin aksine terapistin odak noktası objektif bir şekilde "sadece" ilişkinin yararını gözetmek olacaktır.

Bir terapist çifte önemli bir konu ya da geçmişe ait dinamikler üzerinde derinlemesine düşünmelerini kolaylaştıran bir rehber, çiftin iletişiminde tarafsızlık ve dengeyi sürdürecek bir hakem, zorlandıkları sürece konuşabilecekleri empatik bir insan gibi birçok imgeyi paylaşabilir. Terapist talimatlar veren neyin doğru neyin yanlış olduğunu iddia eden bir rolde değildir. 

 

Terapistin becerileri ve yetkinliği elbette terapinin başarısı için kilit unsurlardan biridir. Fakat terapi sürecindeki hamlelerin sorumluluğu bütün katılımcılara aittir. 

Hangi cinsiyette ve medeni halde olursa olsun yetkin bir terapist iki eşe karşı da adil olmayı ve dengeyi korumayı başarabilir. 

Çiftler bazen evliliğin sıkıntılı olduğunu itiraf etmeyi ilişkinin yardım edilemez ve onarılamaz olduğunu kabul etmekle eş sayarlar. Bu inanç, zamanla kendini gerçekleştiren kehanete dönüşebilir ve çiftler terapi sürecini sonlandırabilir.

Bazen çiftler "terapist benim eşimi düzeltecek " beklentisiyle terapiye gelebilirler. Burada bilinmesi gereken, ilişkiye ait mevcut problemin ve çözümün sorumluluğunu her iki kişinin de üstlenmesi gerektiğidir.

Terapi süreci birkaç seanstan birkaç yıla kadar sürebilir. Danışanın hedeflerine ulaşması amaçlanırken sürece katkıda bulunmak görüşme sıklığını belirlemek ve süreci sonlandırmak terapist ve danışanın ortak sorumluluk unsurlarındaan biridir. 

Terapistiniz yalnızca sizin kendi doğrularınızı bulmanıza ve en doğru kararları vermenize yardımcı olan kişidir. Bu sebeple ağırlıklı olarak yargısız bir dinleyici ve doğru sorularla yolunuzu aydınlatan bir fener rolü üstlenir.

Her zaman hedefimiz samimi ilişkiler kurmak olmalı çünkü bunlar hem bize güç verir hem de önemli anılarımızın kaynağıdır. Ama bazen bu tür ilişkiler olmadığında ergenler ve ebeveynler başka bir yöntemle ilişki kurmaya çalışır: Çatışma

Olumsuz ilginin bile hiç ilgi olmamasından daha iyi olduğunu biliyoruz. Eğer ebeveynler, hayatlarının erken dönemlerinde ihmal edildiyse veya travmatik deneyimler yaşadıysa onların ergen çocukları bir bağ kurma şekli olarak çatışma çıkarabiliyor. Bu tür vakalarda ebeveynlerin bireysel terapi sürecine başlaması çok önemlidir.

İlişki içinde olabilmek ciddi şekilde kendini iyileştirmeyi gerektirir çünkü eğer siz mutsuzsanız ve kendinizi sevmiyorsanız bir ilişki içinde mutluluk ve sevgi bulmayı nasıl bekleyebilirsiniz ?

Harvard ın ünlü yetmiş beş yıllık araştırması gösteriyor ki; iyi samimi ilişkiler kurarsanız başarılı da olursunuz. Sadece o kadar da değil daha da uzun yaşarsınız. Günün sonunda ve yaşamınızın sonunda tek önemli olan ilişkilerdir. Ergen çocuğunuzla bağ kurmanız ve sağlıklı bağların olduğu bir yaşam modeli oluşturmak ebeveyn olarak yapabileceğiniz en iyi iki şey.