|
Yetişkinlerde DEHB dikkati toplamada gçlük hiperaktivite ve dürtüsel davranış gibi kalıcı sorunların etkileşimi sonucu oluşan zihinsek bir bozukluktur. Yetişkinlerde DEHB ilişkilerde zorluk yaşama kötü iş veya okul performansı düşük benlik saygısı madde kullanımı gibi başka ruhsal rahatsızlıklara da yol açabilmektedir. Bu hastalık yetişkin DEHB olarak tanımlansa da bahsi geçen belirtiler erken çocukluk dönemlerinde başlar ve yetişkinliğe kadar devam eder. Erken çocukluk döneminde başlayan DEHB hastalarının üçte ikisinde hastalığın yetişkinlik döneminde de devam eden kalıcılığa sahip olduğunu bilmekteyiz. Yetişkinlerde DEHB bağlama özgü (Örneğin kişinin ilgi çekici konulara iyi odaklanabilirken keyif vermeyen konulara odaklanmakta zorlanma gibi) bir sorun olması sebebiyle fark edilmesi çocuklarda görülen DEHB’e nazaran daha zordur. Fark edilmesinin zorluğundan ve yetişkinin sosyal damgadan çekinmesinden kaynaklı DEHB’li yetişkinler genellikle yardım aramadan önce uzun süre mücadele ederler. Fakat şunu biliyoruz ki DEHB yalızca bir dikkat sorunundan çok daha fazlası olduğu için tanımlanması ve destek alınması oldukça önemlidir.
Belirtileri Nelerdir? - Dikkatsizlik: Yaptığı işe sık sık ara verme işlerinin son teslim tarihlerini unutma plan yapmakta güçlük projeleri bitirememe konsantre olamamama unutkanlık ve sık sık eşya kaybetme
- Aşırı hareketlilik ya da dürtüsellik: Öfke kontrol sorunları para hesabını bilememe gereksiz harcamaları sıklıkla yapma evlilik sorunları sık iş/eş/arkadaş değiştirme uzun süre yerinde duramama
- Kişinin aile ilişkileri okul ya da iş yaşamı gibi en az iki farklı alanda sorunlara yol açması
- Zamanı ayarlayamama
- Pek çok işi aynı anda yürütememe
- Genel bir düzensizlik ve geç kalma/telaş hali
- Sonuçlarını düşünmeden konuşma
- Yapacağı işi erteleyememe
- Üstlenilen görevleri yarım bırakma
- Sıra beklemede zorluk
- Karar vermekte zorlanma (ya ani karar verme ya da verememe)
- Durdurulamaz yeme atakları
- Uykuya dalmakta zorlanma
- Tehlikeli araç kullanımı sık kaza yapma vb.
Hastalığın nedenleri nelerdir? - Genetik: DEHB belirtileri ebeveynlerinizde de görülebilir ve genetik olarak aktarılabilir.
- Çevre: Genetik sebeplerden biri olsa da tek sebep genetik demek doğru olmayacaktır. Çocukken ekran süresi vb. maruz kalınan çevresel faktörler de yol açabilmektedir.
Teşhis süreci nasıl olmalıdır? Bahsedilen belirtileri gördüğünüz anlarda öncelikle bir klinik değerlendirme sürecinden geçmeniz ve bir dikkat testi (Örneğin MOXO Dikkat Testi) ile değerlendirilmeniz gerekmektedir. Ardından test sonucunuz ile beraber bir psikiyatrist ile görüşme yapıp bu doğrultuda ilaç desteğine ihtiyaç duyup duymadığınızın değerlendirilmesi gerekmektedir. Bu doğrultuda en sağlıklı tedavi sürecinin ilaç eğitim ve psikolojik danışmanlık basamaklarının kombine halde yürütülmesinin etkili olduğu bilinmektedir.
Not: Kendinizde bu belirtileri gözlemlediğiniz durumlar için değerlendirme kurumumuza MOXO Dikkat Testine katılmak için başvurabilirsiniz. Bu testin 6-65 yaş arası bireylere uygulandığı hususuna dikkat etmeniz gerekmektedir. |
