Bazen bir kişiye ya da bir grup insana zarar vermekten suçluluk duyar ve pişmanlık hissederiz. Bazı kaynaklar pişmanlık ile suçluluğun aynı duygu olduğunu ifade etse de bazı kaynaklar farklı olduğunu ama bu farkın tam olarak tanımlanamadığını söyler.

Bazı araştırmacılar pişmanlığın başkalarına bir şekilde zarar verdiğimiz gerçek bir olay ile bağlantılı olması ama suçluluğun çoğunlukla kişinin yorumlaması sonucu duygu düzeyinde yaşandığını söyler. Pişmanlık çoğu zaman bir şeyi düzeltmeye iterken suçluluk duygusu bizi “kötü” veya “bencil” düşündük veya bu şekilde bir davranış yaptık gibi uzun uzun düşünmekten başka hiçbir şey yapamadığımız hakkında derin bir çukura itebilir.

Suçluluk hissi yapmamız gereken davranışlar düşünmemiz gereken şeyler bizi neyin motive etmesi gerektiği ve insan kalbinin gücünün küçümsenmesi hakkında yanlış inançlarımızdan temel alır. Bu yanlış inanışlar kendimizi çok az düşünerek veya hiç düşünmeden her zaman başkalarına hizmet etmemiz gerektiğini söyleyen iç sesleri içerir. Bu fikirler genellikle bize başkaları için fedakarlık yaptığımız ölçüde iyi insanlar olduğumuzu söyleyen sahte iç seslerde gelir. Hatta bazıları hayatta olmamızız tek sebebinin başkalarına hizmet etmek olduğu konusunda ısrar eder ve eğer bunu sürekli yapmıyorsak dünyadaki görevimizde başarısız olmuş gibi hissetmemize yol açar. Bu çarpık inanışlardan ötürü suçluluk duymakla kalmayıp aynı zamanda büyük bir utanç da hissetmemiz gerekiriz.

Kişinin kendini herhangi bir sebeple feda etmesi her halükarda KENDİNİ feda etmesidir. Bu durum kendimizin ihtiyaçlarını ve arzularını fark etmeyeceğimiz veya bunlara özen göstermeyeceğimiz anlamına gelir. İşte sorun da burada başlıyor çünkü kişinin yalnızca bu ihtiyaçlara ve arzulardan yola çıkması bizim özgün bir şekilde yaşamamızı mümkün kılıyor. Bu ihtiyaçların karşılanmaması durumunda öfke hayal kırıklığı ve kırgınlık gibi olumsuz duygular açığa çıkıyor. Akabinde ise bu duyguların yarattığı olumsuz davranışlar ortaya çıktığında daha da fazla suçluluk duygusuna neden oluyor çünkü birey o zaman da bu duyguların var olmaması gerektiğini hissetmeye başlıyor ve bu duyguların yarattığı olumsuz davranışların da eklenmesi kişi için tam bir başarısızlık oluyor.

Şunu bilmeliyiz ki yalnızca suçluluk duygusu bizi yargılıyor ve suçlu buluyor. Bu duygu bize içimize dönüp o davranışı neden yapmış olabileceğimizi veya kendimizle empati yapmamızı öğretmiyor. “Neden kızgınım sinirliyim ya da kırgınım?” “Neden başkalarına bu şekilde kötü davrandım?” gibi sorulara dürüstçe cevap vermek yerine suçluluk bizi yalnızca yargılıyor. Halbuki bu sorulara cevap aramak ve kendimizle temas kurmak sonucunda benliğimizi/ihtiyaçlarımızı/arzularımızı çok uzun süredir feda ettiğimiz gerçeği ile yüzleşebilme imkanı bulma ihtimaliz olabilecektir.