Ülkemizde yaşanan deprem ve can kayıplarından ötürü bir çoğumuz derin acı, öfke ve çaresilzik içerisindeyiz. Bizi bekleyen afet sonrası tepkileri içeren süreçleri tanımak veya yas sonrası iyileşme sürecini desteklemek adına bilgilendirici bir içerik paylaşmış olmak istedik. Hepimizin adına duygularımızı şefkatle ve sabırla karşılayabildiğimiz beraberce iyileştiğimiz bir süreç olması dileğiyle.
AFET SONRASI EVRELER - Afet Öncesi Evre: Bu basamakta korku ve belirsizlik duyguları hakimdir. Savunmasızlık güvende olmama felaketleri öngörememeye ilişkin korkular kontrol kaybı hissi gibi belirtilerin görüldüğü evredir. Örneğin; deprem beklenen bölgedeki kişilerin, kendini güvenliğe almak için çaba sarf etmesi gibi.
- Darbe Evresi: Duygusal tepkiler meydana gelen afetin türüne göre değişiklik gösterebilir. Şoka girmekten paniğe kapılmaya kadar duygusal fizyolojik bilişsel ve davranışsal tepkiler görülebilir. Aile üyelerinden birinin kaybı, bu süreçte kaygıya yol açabilir.
- Kahramanlık Evresi: Bu evrede fedakarlık duygusu egemendir ve adrenalin kaynaklı kurtarma davranışı sergilenir. Kişinin elinden geldiğince çevresine yardım etmesi ile gözlemlenebilir.
- Balayı Evresi: Her şeyin hızla düzelebileceğine dair iyimserliğin görüldüğü dönemdir. Bu dönem iyi oluşun arttığı ve yardımların olabildiğince temin edildiği dönemlerdir. *Kahramanlık ve balayı dönemi birbiri ile iç içe geçmiş dönemlerdir.
- Hayal Kırıklığı: Gerçek mutsuzluk ve üzüntünün geldiği basamaktır. Bu aşamada stres ve yorgunluğun olumsuz etkileri ortaya çıkarken iyimser tutum yerini umutsuzluğa bırakıyor.
- Yeniden Yapılanma: Kişinin üzüntüyle ile yüzleşmesi ile beraber kabullenme süreci başlar. Kişi artık çektiği acıyla nasıl yaşayacağını anlamaya başlamıştır. Reddetmesi, kızması, pazarlık etmesi gereken bir şey kalmamıştır. Birey hayatlarını yeniden inşa etme sorumluluğunu üstlenmeye başlar.
SAĞLIKLI BİR YAS SÜRECİ İÇİN ÖNERİLER - Bu süreci tek başına atlatmayıp aile, arkadaş, komşu gibi sosyal destek alanlarını güçlendirmek
- Beslenme, barınma, giyinme gibi temel gereksinimlerin önemli olduğunu unutmayıp dengelemeye çalışmak
- Kayıp yaşayan kişinin güvende hissedeceği bir ortamın oluşturulması
- Kayıptan duyulan acının kabul edilmesi ve ifade edilmesinin teşvik edilmesi
- Kaybı olan kişilere karşı "Güçlü olmalısın hayat devam ediyor beterin beteri var" gibi ifadeler yerine dinleyici ve kabul edici olmak
- Kültürü ve inancı doğrultusunda cenaze törenlerinin yapılması
- Ölen kişi olmaksızın hayatını sürdürebilmek için var olan sorunları belirlemek
- Yaptığınız ve yapamadığınız şeyler için kendinizi affedin
- Yas sürecindeki olumlu etkileri dikkate alınarak günlük rutinlere yönelmeye çalışmak (Örneğin; okula devam etmek çalışanları işe yönlendirmek yaşlıları ve ev kadınlarını yeni ilgi ve uğraşı alanları bulmaları için teşvik etmek)
- Sabırlı olun ve yasın süreç olduğunu unutmayın. Duygularınızı yaşamak için kendinize zaman verin.
"Beraberce iyileşeceğiz yalnız değilsiniz." |
