|
18 ile 30 ay arasındaki çocuklarda karşı çıkma eğilimi çok yaygındır. Bu dönem 15. ayda başlayıp 3 yaşı geçene kadar sürebilir. Bu yaştaki bebekler genellikle dik başlı dediğim dedik söz dinlemez zapt edilemez ve öfke nöbetlerine yatkın olarak tanımlanırlar. Tipik özellikleri davranışlarını değiştirme ya da kontrol etme çabalarına karşı direnmeleridir en çok Hayır! kelimesini kullanırlar.
NELER OLUR ?
İlk bir yılda her şey yolunda gittiyse bebeklerde bir güç duygusu gelişmiştir. İhtiyaçlarının karşılandığını ve başlarına gelecekleri belirlemede aktif bir rolleri olduğunu fark ederler. Çocuklar 2. yılda kararlarını vermek ve özerklik istemeye başlarlar. Temel motor becerileri öğrendiklerini ve konuşmaları da büyük ölçüde anlayabildiklerine göre yapabileceklerinin hiçbir sınır olmaması gerektiğini hissetmeye başlarlar. Bu kendi değerinin, yeteneklerinin ve gücünün bilincinde olan 1-2,5 yaş çocuklarının normal ve sağlıklı bir gelişim aşamasıdır. Bu nedenle kesinlikle gerekmedikçe çocuğunuza kendi kararlarınızı zorla uygulatmaya ya da isteği dışında şeyler yaptırmaya çalışmayın.
Bu dönem her zaman kolay geçmez. Çocuklar kendilerine yeterli olmak isteseler de sınırlarının kesinlikle bilincindedirler. Hala yapamadıkları çok şey olduğunu fark ederler. Çok çabuk ve kolay hayal kırıklığına uğrarlar. Bu dönemde anne babalarını çok sabırlı olmaları gerekir.
Çocuklar yiyecek, sevgi ve uyaran ihtiyaçlarının karşılanması için başkalarına ihtiyaçları olduğunun farkındadırlar. Onlara kimin bakacağı, nerede yaşayacakları, her gün nereye gidecekleri gibi hayatlarını etkileyen temel kararlar hala başkaları tarafından alınır. Bu nedenle mümkün olan her konuda ve her yerde kendilerini göstermek için umutsuzca çabalarlar. Bu güç ve özerklik isteğinin ortaya çıktığı alanlardan biri de Hayır! lardır. Bu tek sözcükle "Hayatımı yönetmene izin vermeyeceğim bana ayrı bir birey olarak davranılmasını ve başıma gelecekler üzerinde söz sahibi olmak istiyorum. Kendi kararlarımı kendim vermek istiyorum." derler.
Çocuğunuzun hayır sözcüğünü önemli becerilerini kullandığının bir göstergesi olarak değerlendirmek size yardımcı olabilir. Sizden ayrı bir birey olurken sözcük ve eylemlerin mantıksal karşıtlarını öğrenmesi önemli bir zihinsel beceridir. Örneğin; birisine yaklaşmanın ya da giyinmenin karşıtı nedir? Üstelik kendini savunmanın ve isteklerini belirtmenin sonuçlarını öğrenir. O sırada bu direnç ile başa çıkmak zor gelse de çocuğunuzu bir ergen olarak kendisini uyuşturucuya veya sekse özendirmeye çalışan arkadaşlarına Hayır! derken hayal etmeye çalışın.Çocuğunuz daha küçükken isteklerinize karşı çıkarak sevginizi kaybetmeyeceğini öğrenirse ileride de arkadaşlarını kaybetme korkusu duymadan yaşıtlarını hayır! deme gücü olacaktır.
Çocukların İş Birliğini Yapmalarını Sağlamak İçin Öneriler - Çok önemli olamayan konularda (Örn; hangi gömleği giyeceği); Çocuğunuza Hayır! deme fırsatı tanıyın ve memnuniyetle geri çekilin.
- Daha önemli konularda (Örn; temizlik ve bakım alışkanlıkları veya çocuk parkından ayrılmaları konularında); Seçenek sunun. Oyuncu olun. İstek ve yasaklamalarınızın gerekçelerini açıklayın seçeneği yoksa isteğinizi soru cümlesi halinde belirtmeyin.
- Başka seçeneğin olmadığı çok önemli konularda ( Örn; tıbbi uygulamalar tehlikeli bir nesneyi kaldırmak); Zamanınız varsa çocuğunuzu önceden uyarın ve açıklama yapın. Kararlı ama sevecen olun. Çocuğunuzun itiraz edip ağlamasına izin verin.
(ALETHA J.SOLTER : BİLİNÇLİ BEBEK kitabından alıntıdır.) |