|
Özgül Öğrenme Güçlüğü nedir? Erken tanı ve müdahale neden önemlidir? Özgül öğrenme bozukluğukişinin almış olduğu eğitime rağmen okuma, yazma ve/veya sayısal becerilerdebeklenenin altında olmasıyla tanımlanmaktadır. Doğum ile başlayan, beynin bazıbölgelerindeki fonksiyonel bozukluklardan kaynaklı gelişimsel bir sorundur.İşitme, görme veya zeka ile bağlantılı olmayan öğrenme zorlukları özgül öğrenme bozukluğu olarak ifade edilmektedir.
Bu tanıya sahip çocuklar genellikle akademik olarak akranlarından daha geride kalarak öğrendiği bilgiyi zihninde organize etme, algılama, bellekte tutma veya yerigelince bilgili işlevsel olarak kullanma hususunda zorlanmalar yaşarlar. Genellikleakademik eğitim sürecinin başlangıcı olan ilkokula başlama ile öğrenmede güçlük yaşandığı fark edilmekte ve tanılanmaktadır. Öğrenme güçlüğü ile baş etmeye çalışan çocuklar okula gitmede isteksizlik, keyifsizlik, arkadaşlık ilişkileri sürdürmede zorlanma, ders yapmak için masaya oturmakta isteksizlik yaşayarakilk belirtilerini göstermektedir.
Öğrenme Güçlüğü alt tiplerinelerdir? - Disleksi: Okuma, konuşma ve okuduğunu anlama bozukluğu
- Disgrafi: Yazılı anlatım ya da şekilleri kopyaetmede zorluk
- Diskalkuli: Sayısal beceriler ve dört işlemyapmada zorlanma
Erken dönem (okul öncesiyaşlarda) görülebilen belirtileri nelerdir? - Renk, sayı,önce-sonra, ön-arka kavramlarını ayırt etmekte zorluk
- Şekillerinbenzerlik ve farklılıklarını karıştırma
- Desenleri yada nesneleri sınıflandırmakta, gruplandırmakta zorlanma
- Dil gelişimindegecikme, kelimeleri doğru telafuz edememe, konuşurken harf atlamaları
- Düğmeilikleme, ayakkabı bağlama, makas kullanma gibi el-göz koordinasyonu gerektirenbecerilerde zorlanma
- Çizilenherhangi bir şekli kopya etmekte sıkıntılar
- İp atlama,bisiklete binme gibi koordinasyon kurmakta güçlük
- Sözelkomutları karıştırma, kuralları anlamakta zorluk
İlkokul dönemibelirtileri nelerdir? - Düzensiz elyazısı veya oldukça yavaş yazma
- Belliharfleri veya kelimeleri eksik, fazla, yanlış ya da ters yazma
- Yinelenen yazımkuralları hataları (noktalama işaretlerini yanlış kullanma, küçük-büyük harfyazmada hata)
- Toplama,çıkartma vb aritmetik sembolleri kavramakta güçlük, dört işlem yapmaktabelirgin zorlanmalar
- Kelimeler arasıboşluk bırakmama ya da hatalı yerlerde boşluk bırakma
- Saatkavramını öğrenmede zorluk
- Yer- yönbecerilerinde sıkıntılar
- Gün, ay, yılveya bir öykünün başı/sonu gibi zamansal sıralamaları karıştırma
- Sık eşyakaybetme, düzen sağlamakta zorlanma, aşırı dağınıklık gibi organize olmadagüçlükler
- Dikkat ve konsantrasyonsorunları
Erken tanı özgül öğrenme güçlüğünde neden önemlidir? Özellikle okulöncesi dönemlerde fark edilme ihtimali düşük olsa da tanının belirlendiği veuygun eğitim programının tasarlandığı durumlarda öğrenme güçlüğü ile tanılanmaolasılıklarının büyük oranda düştüğü görülmektedir. Okul öncesi yaşlarda farkedilmesi ve her çocuğun gelişimsel ihtiyaçlarına göre planlanan ince motor,kaba motor, dikkat, sosyal becerileri gibi alanların desteklendiği özel eğitimprogramları ile okul yazarlık becerilerine hazırlanması ve akademik anlamdatemel oluşturulması mümkündür. Bu durum çocuğun ilkokul çağlarında zorlanma ihtimaliniazaltacak ve tanı alma olasılığını azaltacaktır.
Elbette bu süreçokul öncesi dönemde fark edilmemesi durumunda asla iyileştirilemez demekdeğildir. Bahsedilen belirtilerin fark edilmesi durumunda ivedilikle değerlendirmelerinyapılması adına bir psikoloğa ya da çocuk psikiyatristine başvurulmalıdır. |
