|
Duyu bütünleme; bedenimizin dış dünyadan aldığı bilgileri, beyin düzeyinde organize ederek kullanılır hale getirilmesi olarak tanımlanmaktadır. Bu terapi yaklaşımı, çocuklarla ağırlıklı olmakla beraber ergen ve yetişkinler ile de uygulanmaktadır. Bu tarz durumlarda kişilerde hiperaktivite, dikkat bozuklukları, davranışsal problemler, sosyal-iletişimsel sorunlar, işitme sorunları, konuşmada gecikme veya bozukluk, denge problemleri, öğrenmede güçlük ve motor becerileri koordine etmekte zorlanma görülebilmektedir. Bu şikayetler dahilinde duyu bütünleme terapisti duyusal ve motor gelişimini destekleme, beyin ile çevre iletişimini arttırma ve kişiye uygun terapi planlamaktan sorumludur. Görüşmeler doğrultusunda terapist, kişinin duyusal profilini değerlendirir ve gereksinimlerine uygun bir süreç planlar.
Duyu Bütünleme Bozukluğunun Sebebi Nedir?
Duyu bütünleme bozukluğunun sebebi tam olarak bilinemez. Ancak genel olarak buna yol açan faktörler: - Yetersiz beslenme
- Yemeklerdeki ve havadaki kimyasallar
- Doğumsal sorunlar
- Duyusal bütünleme sorunlarına karşı genetik yatkınlık
- Toplumsal eğilimler
DUYU BÜTÜNLEME BOZUKLUĞU OLAN ÇOCUKLARDA NELER GÖRÜLEBİLİR? - Dokunma ve sese normal olmayan tepki
- Günlük yaşam aktivitelerinde zorluklar
- Motor planlamada zorluk çekmek
- Sürekli endişeli olma
- İlgisizlik
- Depresyon
- Farklı tepki seviyeleri
- Düşmanlıklar
- Davranış bozuklukları
- Dikkat dağınıklığı
DUYU BÜTÜNLEME VE DUYULARIN ÖZELLİKLERİ
1) Vestibular duyular: - Yer çekimi ile etkileşimimizde önemli yeri olan uyarıları kapsar.
- Hareket edip etmediğimizi hangi yönde ne kadar hızlı olduğumuz bilgisini verir.
2) Taktil duyular: - Çevreden bilgi alınmasında deriden alınan uyarıları kapsar.
- El kavraması
- Vücut farkındalığı
- Sosyal beceriler
- Motor planlama
- İnce motor becerilerin gelişmesinde önemlidir.
3) Proprioseptif duyular: - Gravitasyonel emniyet ve hareket esnasında kas -eklem ve beyinin birbirine uzaysal mekânsal zamansal uyumu ile ilgili uyarıları kapsar.
- Postür motor planlama ve vücut şeması gelişiminde önemlidir.
- Proprioseptif sistem geliştikçe beyinde vestibüler sistemin modülasyonu da gelişir.
4) Görsel duyular: - Göz hareketleri ve beynin organize olmasını sağlayan uyarıları içerir.
- Beynin her seviyesinde uygun fonksiyon için gereklidir.
- Göz, baş,boyun organizasyon yetersizliği olan çocuklarda disleksi veya okuma problemleri ortaya çıkar.
5) İşitsel duyular: - İletişim ve kendini koruma uyarılarını kapsar.
- Havadaki ses dalgaları, iç kulaktaki işitsel reseptörleri stimüle ederek beyin sapının işitme merkezlerine uyarı gönderir.
- İşitsel duyular vestibüler sistem aracılığıyla organizasyonu sağlar.
- İşitsel duyular, görsel duyular gibi beynin birçok merkeziyle ilişkilidir.
- İşitsel duyu yetersizliğinde sosyalleşme ve akademik seviyede sıkıntı meydana gelir.
Vestibular taktil proprioseptif sistemler anne karnında gelişmeye başlar. Görsel ve işitsel sistem daha sonra gelişir. Bu sistemlerden gelen uyarılar kişiye duyu bilgisi verir. Duyu bilgisinin etkili bir şekilde kullanabilmesi için kişinin alınan tüm duyuları birleştirerek uygun tepki oluşturabilmesi gerekir. Bu da ‘Duyu Bütünleme’ olarak adlandırılır. Sanılanın aksine duyu bütünleme terapisi yalnızca özel gereksinimli çocuklar için değil duyu regülasyon becerisi desteklenmesi gereken her çocuk içindir. Bazı psikolojik ya da davranışsal sanılan problemlerin duyu bütünleme bozukluğu ile ilişkisi olabilir. Yukarıda bahsedilen belirtileri çocuklarınızda gözlemliyorsanız bir duyu bütünleme fizyoterapisti veya ergoterapistten destek alıp duyu profilini inceletmek faydalı olacaktır. |
